çalışma alanları ve çalışma grupları

şube	gr	grup üyeleri	mahalle
310	1	Merve Kalaycioğlu-Sinem Yazici-Esma Menekşe-Ezgi Yücel	Balat
310	2	Mukaddes Çelik, Merve Avcı, Özge Tunca, Sara Oskay	Beylerbeyi
310	3	Gizem Baydı, Berkant Benli, Dilan Cengiz, Tuğçe Altınkaya	Kadıköy Moda
310	4	Bilge Zafer, Gizem Nermin Şen, Ceren Geyiktepe, Alperen Erim	Tahtakale
310	5	Elif Çelikel, Fatma Keleş, Buket Özyurt, Aslı Samanlı	Galata
310	6	Diyar Murat Büreyde Halil İbrahim	Tarlabaşı
310	7	İrem Aloç Ecehan Arı Rüveyda Şahin Esra Ümüt	Yeldeğirmeni
310	8	Raife Uskan, Mehmet Emin Bakrac, Beyza Abedan, Ipek Tufek	Kılıç Alı Paşa Mahallesi
310	9	Büşra Akdoğan Rabia Temiz Ayşenur Güzeler Burcu Kaya	Süleymaniye
310	10	Tuğçe Başyiğit, Ayça Korkmaz, Ekinsu Sıla Yavasgorun, Aslıhan Nar	Ayvansaray Mahallesi
311	11	Rana Arslan, Raghad Awad, Merce Yilmaz, Ayse Hoscan	Kuzguncuk
311	12	Rabia Öksüz - Seyhan Kibar - Ayçahan Özer - Gönül Benli	Etiler
311	13	Feyza Saral, Selda Özçelik, Büşra Tilki, Selma Acar	Yıldız Mahallesi
311	14	Güliz Damla Çınar-Eda Görün- Alara Dinç- Bedirhan Birol	Teşvikiye
311	15	Feyza Aslan,Rumeysanur Celep,Arzu Karakus, Hilal Balik	Arnavutkoy mahallesi
311	16	Berkan Yıldız, Berfin Demir, Furkan Bozkurt, Semra Niron	Sinanpaşa mahallesi
311	17	Mahmut Güngör_Gizem Polat_Irem Yiğit_Serkan Şeker	Zeyrek mahallesi
311	18	Serenay Gürkan, Kamil Serdengeçti, Mazlum Bozkurt, Övgü Gülaçar	Caferağa
311	19	Veli Tunahan Çay, Oğuzhan Çetin Zeynep Turker	Aziz Mahmud Hüdayi
311	20	Sema Nur Yıldızlar-Meryem Kurtdere-Görkem Özer	Boyacıköy
311	21	Güliz Damla Çınar, Eda Görün, Alara Dinç, Bedirhan Birol	Cihangir

mahalle anketi

mahallenizi ŞU FORMA girin...

yasak mahalleler

BALAT MAHALLESİ

Beylerbeyi

Kadıköy Moda

Tahtakale

Galata

Tarlabaşı

Fatih / Yedikule Mahallesi

SÜLEYMANİYE/FATİH

Yeldeğirmeni Mahallesi (Kadıköy)

ETİLER

Kılıç Alı Paşa Mahallesi

Kuzguncuk

Sinanpaşa mahallesi

YILDIZ MAHALLESİ

Teşvikiye

12 kasim salt veri gorsellestirme

Bugun salt'ta saat 4de veri gorsellestirmeyle alakali sole bi etkinlik var:

http://saltonline.org/tr/1517/sunum-coklukta-tekillik?home

Vakti olanlar gidebilir,  faydali olabilir

22 Kasım Ödevi: Kamusal Alan Videoları

kamusal alan ile ilgili bir dert üzerinden çekeceğiniz video... 

derste uzun bir anlatım yaptık bununla ilgili, konuştuğumuz gibi... bir derdiniz olmalı... derdiniz olmalı... 

21 Kasım Pazartesi gecesi 23:59'a kadar videonun indirme linkini (sadece wetransfer üzerinden) planlama001@gmail.com adresine gönderiyorsunuz... 

ayrıca şu FORMA çalışmanızın başlığının ve tematik metnin son halini giriyorsunuz... 

başlık ve tematik metin: derste konuştuğumuz gibi çekici (afilli) bir başlık ve gene iyi düşünülmüş ve kurgulanmış, üzerinde emek harcanmış 3 ya da 5 cümleden oluşan bir tematik metin göndermenizi bekliyoruz. örneğin "kamusal alan ve gürültü" gibi kuru bir başlık yerine daha ilgi çekici, daha akıllıca düşünülmüş bir başlık daha makbul. bu konuda profesyonel olarak hazırlanmış video çalışmalarının başlıklarından (ve tematik metinlerinden) esinlenebilirsiniz... 

sesle ilgili: arka plan sesi de olabilir, müzik de, ikisi birden de... ama müzik kullanacaksanız telif hakkı problemi olmayacak müzikler yani creative commons havuzundan bir müzik olsun, şu linkten faydalanabilirsiniz: http://freemusicarchive.org/ (işin niteliği telif hakkı olan bir müziği gerektiriyorsa, belli bir müziğin olması işin içeriğini ve anlamını önemli ölçüde etkileyecekse, böyle düşünüyorsanız bizimle iletişime geçin)

derste bahsettiğimiz ya da bahsetmediğimiz farklı çekim teknikleri ve video türlerinden birini ya da bir kaçını bir arada kullanarak videolarınızı hazırlayabilirsiniz... documentary, mocumentary, flashmob, kurgu, animasyon/stop-motion, time-lapse, mevcut alana müdahale ederek (oradaki bir şeyi değiştirerek, alana bir şey koyarak, "derdinizi" aktarmanıza yardımcı olacak, bir anlamı olacaksa), etkileşimli çekim (röportaj) gibi... 

temel mesele video tek başına izlendiğinde ya da açıklama metni ile bir arada değerlendirildiğine bir derdinizin olduğunun hissedilmesi (bir yandan da kör göze parmak sokar gibi -show haber gibi-olmamalı).

videonun sonunda kullandığınız müziklere credit vermeyi yani videonun sonunda kimin hangi şarkısını eserini kullandığınızı belirtmeyi unutmayın... aynı şekilde sizin tarafınızdan çekilmemiş, üretilmemiş bir görsel, bir video kullanacak olursanız da aynı şekilde... katkı veren başkaları varsa onlara da teşekkür edebilirsiniz... kendi isimlerinizi eklemeyi unutmayın... 

dosya ismi formatı şöyle:

KMV_Sube_GrupUyesi1_GrupUyesi2_GrupUyesi3_GrupUyesi4

örnek: KMV_311_AhmetOzay_BurcuGuler_ÇigdemBarut_NesrinKaya

video süresi: 2-3 dakika arası (minimum 2, maksimum 3 dakika)

not: derste gösteremediğimiz ama bahsettiğimiz flashmob şöyle bir şey: http://www.youtube.com/watch?v=PjZcqXxnbHM

15 Kasım Ödevi: Story Board

önümüzdeki haftaki derse, bir sonraki haftaki video çalışması için hazırlayacağınız story boardlardan oluşan paftayı hazırlayacaksınız... 

teslim hem dijital olarak, hem de pafta olarak yapılacak. (paftayı derste belirtmemiştik, hazırladığınız paftayı (dijital ise çıktı alıp, kartonsa olduğu gibi getiriyorsunuz. pafta boyutu ve karton malzemesi, rengi vs. serbest)  

14 Kasım Pazartesi 23:59'a kadar gruplar hazırladıkları paftanın dijital halini planlama001@gmail.com adresine gönderiyor... emailde grup üyelerinin isimlerini de ayrıca yazmayı ihmal etmeyin.... 

dosya ismi formatı şöyle:

KMS_Sube_GrupUyesi1_GrupUyesi2_GrupUyesi3_GrupUyesi4

örnek: KMS_311_AhmetOzay_BurcuGuler_ÇigdemBarut_NesrinKaya

pafta çalışmanın başlığından (en üstte) story boardlardan (ortada) ve yapacağınız çalışmayı anlatan kısa tematik metinden oluşacak (altta). paftanın en altında grup üyelerinin isimleri yazılı olsun.

not: story board nasıl hazırlanır üzerine webde arama yapabilirsiniz... video için tematik metin nasıl yapılır üzerine de gene sergilenmiş video çalışmalarının metinlerine göz atıp onlardan esinlenebilirsiniz... 

iletisim formu

normalde ilk ders aldığımız ama bu dönem atladığımız için şimdi istediğimiz , doldurması 1 dakikanızı alacak iletişim formunu açmak için TIKLAYIN...  

7 Kasım pazartesi gecesi 23:59'a kadar süreniz var ama bu postu görür görmez doldurmanız en kolayı (1 dakikanızı almayacak çünkü).

not: formu zamanında doldurmayanlardan 1 puan eksiltme gibi bir geleneğimiz var... 

Ödev: Minibus Project raporları...

derste bahsettigimiz gibi:

Minibus Project çalışması ile ilgili kısa bir rapor hazırlamanızı istiyoruz... Bu raporda çalışmayla ilgili video dışındaki herşeye (metodoloji, gözlemleriniz, analizler, sonuçlar/çıkarımlar, grafikler ve bunların yorumları, belki fotoğraflar vs.) yer veriyorsunuz... Hem kalitatif/sözel yani öznel, gözleme dayalı yorumlar, hem de kantitatif/sayısal yani yaptığınız sayımların sonuçlarına yer veriyorsunuz... En başta nasıl bir metodoloji izlediğiniz, ne zaman hangi saat aralığında kaç aracı saydığınız, kategorileri nasıl belirlediğiniz vs. gibi metodolojiye dair herşeyden bahsedin... Çalışmanın eksiklerini de tartışabilirsiniz... 

yukarıda belirttiğim gibi video hariç tüm malzeme bu raporda yer alsın... çalışmaları değerlendirirken video dışında bakılacak tek dokuman bu olacak, daha önce göndermiştik diyerek raporda eksik bilgi yer almasın... video ve rapor birlikte değerlendirilecek... 

6 Kasım Pazar saat 23:59'a kadar planlama001@gmail.com adresine hazırladığınız raporu (word) gönderiyorsunuz... Dosya isimleri bu çalışma için daha önce tanımlandığı gibi olacak... 

arazi kesidi...

Töre hocanızın arazi kesidi çizerken faydalanmanız için gönderdiği görsel aşağıda:

the Minibus Project

Understanding the Behaviour of Minibus Drivers / Minibus Şöförlerinin Davranış Kalıplarının Gözlemlenmesi

derste konuştuklarımızın kısa özeti / yapılacak iş kısaca şöyle:

1) Nerede? : 

minibuslerin sıklıkla yanaştığı, yolcu indirip bindirdiği bir nokta seçilecek. Burada minibuslerin farklı davranış biçimlerini rahatlıkla gözlemleyebileceğiniz ve dokumente edeceğiniz (video ve tespit) bir konum belirlemeniz önemli... 

2) Ne Zaman? 

Perşembe günü içinde, hava kararmadan herhangi bir zaman diliminde, en az bir saat ya da peşpeşe 100 minibus geçene kadar gözlem yapılacak... 

3) Ne Yapılacak?

          a) ilk başta farklı minibus davranış örüntüleri/patternleri belirlenecek... her türlü örüntü, kural ihlalleri, insanları tedirgin ve rahatsız eden davranış biçimleri ve belli bir örüntü (tekrar) oluşturan her türlü davranış biçimi... grup üyelerinin bir süre gözlem yaparak ve aralarında tartışarak belli başlı örüntüleri yakalamaları bekleniyor... çalışmanın en önemli kısmı burası... 

       b) sayısal analiz / sayım: başlangıç saatini not alarak, bulunduğunuz noktaya gelen ilk 100 minibusun sizin belirlediğiniz davranış örüntülerinden hangilerine girdiğini teker teker not alıyorsunuz... bunun için bir matrix hazırlayabilirsiniz... örnek: A, B, C, D, E ve F örüntülerini tespit ettiniz... 

                minibus 1: x hattı, A, C, D

                minibus 2: y hattı, B, D

                .............

        c) niteliksel analiz / video çekim: belirlediğiniz her bir örüntüyü anlatan video çekimleri yapmak... derste izlediğimiz william whyte videosunu hatırlayın... her bir pattern'ı/örüntüyü tarif edici nitelikle bir ya da bir kaç video çekmenizi bekliyoruz

4) Teslim Koşulları     

a) teslimleri planlama001@gmail.com adresine bir klasor içinde gonderiyorsunuz... 31 Ekim 2016 Pazartesi gecesi 23:59'a kadar. doğrudan email atamayacağınız kadar büyük dosyalar olursa (ki muhtemelen olacak video olduğu için) bu klasoru zipleyip wetransfer üzerinden linkini gonderebilirsiniz... wetransfer dışında bir dosya gönderme kullanmayalım, wetransfer oldukça sorunsuz çalışıyor, 2GBa kadar dosya gonderebiliyorsunuz, başka sitelerde sorunlar yaşanabiliyor, gereksiz zaman kayıpları olabiliyor... 

dosya adı şu formatta olacak:
MP_Sube_GrupUyesi1_GrupUyesi2_GrupUyesi3_GrupUyesi4.. 

örnek: MP_311_AhmetOzay_BurcuGuler_ÇigdemBarut_NesrinKaya

b) sayısal analizlerin sonuçlarını görsel olarak (grafiklere ya da başka ön gördüğünüz yöntemlerle) sunduğunuz bir pafta... hangi ortamda (kağıt, dijital) hazirlamak istiyorsanız o ortamda hazırlayabilirsiniz... ama dijital halini (elle hazırlıyorsanız fotosunu) yine email atıyorsunuz. dosya adı yine yukarda belirtilen formatta olacak... 

c) sayısal analizlerin ham halini excele girip bu excel dosyasını gonderiyorsunuz... 100 minibusun davranış örüntülerini dokumente ettiğiniz liste yani... her bir satır bir minibusu temsil edicek... sutun başlıklarında minibus patternleri yazacak... dosya adı yine yukarda belirtilen formatta olacak... 

d) montajlı video: örüntü videolarını montajlayarak sıraladığınız bir video hazırlamak... dosya adı yine yukarda belirtilen formatta olacak... arka plan müziği kullanmamaya çalışın çok önemli bir katkı sağlayacağını düşünmediğiniz sürece... (müzik kullanacaksanız creativecommons olan yani telif hakkı aramayan müziklerden seçin). ama müzik kullanmayın zaten arka plan sesi önemli, aktarmaya çalıştığınız meselenin önemli bir parçasını ses oluşturacak.

e) burada belirtilen asgari taleplerin ötesinde meseleyi görsel ya da görsel/işitsel olarak ifade edebilecek her türlü yaratıcı ek çalışma ekstra bonus alır... 

iyi çalışmalar... 

not: her türlü sorunuz için planlama001@gmail.com 

6. hafta: Kamusal Mekan Workshop'ı

Kamusal Mekan / Public Space ile ilgili workshop'ta grup çalışmasında kullanacağınız altlığı şu LİNKİ TIKLAYARAK İNDİREBİLİRSİNİZ... 

ders planı: 

a) 14:00-14:30 - kavramsal tartışma: ilk 30 dakika her grup kendi içinde kamusal mekan (public space) nedir, kamusal mekanı oluşturan temel kavramlar nelerdir tartışması yapıyor... ve 15 dakikanın sonunda bulduğu / ortaklaştığı en az 3, en fazla 5 kavramı ŞU FORMA giriyor... 

b) 14:30-15:30 - resimlerin gruplanması: her grup verilen powerpoint altlık içindeki fotoğrafları bu kriterlere göre sınıflandırıyor... 5 farklı kamusallık hali/kategori çıkarması bekleniyor her gruptan... daha fazla kategori çıkarsa bunlar içinden sizin için en anlamlı ya da ilgi çekici olan 5 tanesini seçin... her grup bu kriterlerinden hangisinin ya da hangilerinin baskın olduğunu her bir kategoride belirtiyor... ayrıca her bir kategoriyi tarif eden/temsil eden bir başlık uyduruyor... bu başlığın mümkün olduğu kadar ilgi çekici olması (sıkıcı, bilindik olmaması) tercih sebebi... not: resimlerin hepsini kullanmak zorunda değilsiniz, dilediğiniz kadarını kullanabilir sadece seçtiğiniz kavramlarla ilişkili olanlarını seçebilirsiniz... 

örnek: ilk 15 dakika grup içindeki tartışmalarda kamusal mekanı oluşturan temel bileşenlerin/kavramların A, B, C ve D kavramları olduğunu buldunuz... ikinci aşamada bu kavramları lens olarak kullanarak, bu kavramlar üzerinden fotoğrafları inceliyorsunuz ve fotoğrafları grupluyorsunuz... örneğin A kavramının baskın olduğu bir kategori, A ve B kavramlarının baskın olduğu bir kategori, B ve D kavramlarının baskın olduğu bir kategori, A, B, C kavramlarının baskın olduğu bir kategori ve D kavramının baskın olduğu bir kategori çıkıyor... 

hazırlayacağınız powerpointte ilk slaytta A, B, C, D kavramlarını alt alta sıralıyorsunuz (okunacak büyüklükte)... en altta grup üyelerinin isimleri yazıyor... dersteki sunuşunuza neden bu kavramları seçtiğinizi anlatarak başlayacaksınız (neden sizce kamusal mekanın ana bileşenlerini bu kavramlar oluşturuyor sorusuna cevap vereceksiniz) 

ikinci slaytta bulduğunuz 3 ya da 4 ya da 5 kavramın bir cümlelik açıklamaları ve bu kavramları kullanarak yaptığınız kamusal mekan tarifi yer alıyor...

üçüncü slaytta bu kavramları kullanarak oluşturduğunuz kategorileri gösteren matrix yer alıyor (derste açıklanacak)

sonraki slaytta ilk kategorinin başlık sayfası yer alıyor... A kavramı yazıyor en altta... ve üstte bu kategoriye verdiğiniz / uydurduğunuz başlık yer alıyor... ardından bu kategoriye giren fotoğraflar sıralanıyor takip eden slaytlarda... sonrasında ikinci kategorinin başlık slaydı... gene o kategoriye giren baskın kavramlar bir slaydın en altında yer alıyor.... A ve B örneğin... ve yukarda bu kategoriye verdiğiniz başlık yazıyor... bunu bu kategoriye giren fotoğrafların yer aldığı slaytlar izliyor...

c) hazırladığınız powerpoint dosyalarını planlama001@gmail adresine atıyorsunuz... 10:30'a kadar hazırlanmış ve mail atılmış olmasını hedefliyoruz...  dosya adı için şu kalıbı kullanın: KM_GrupUyesi1_GrupUyesi2_GrupUyesi3_GrupUyesi4..  

örnek: KM_AhmetOzay_BurcuGuler_ÇigdemBarut_NesrinKaya

en sondan bir önceki slaytın başlığı en kamusal mekan ve buraya bu fotoğraflar içinde kamusallık halinin en yüksek olduğunu düşündüğünüz fotoğrafı koyuyorsunuz... ve altına neden bu fotoğrafı seçtiğinizi yazıyorsunuz... 

en sondan  slaytın başlığı en az kamusal mekan ve buraya bu fotoğraflar içinde kamusallık halinin en düşük olduğunu düşündüğünüz fotoğrafı koyuyorsunuz... ve altına neden bu fotoğrafı seçtiğinizi yazıyorsunuz... 

d) 15:30-16:00 arası kahve molası

e) 16:30-17:00 arası grup çalışmalarının sunumu ve önümüzdeki haftanın ödevinin anlatımı

5. hafta kamusal mekan ödevi

herkes planlama001@gmail.com adresine bir kamusal mekan fotoğrafı gönderiyor. size göre belli bir kamusallık içerdiğini düşündüğünüz herhangi bir alanın/mekanın sizin tarafınızdan çekilmiş bir fotoğrafı. doğrusu yanlışı olmayan bir ödev. eğer üzerinde tartışma yapabileceğimiz, konuşabileceğimiz bir zemin oluşturma potansiyeli olan fotoğraflar olursa onlara daha fazla puan verebiliriz ve ders malzemesi olarak kullanabiliriz... 

fotoğrafın altına emailde 

a) nerede çekildiğini yazmayı unutmayın... 

b) ve sizin için neden, hangi açılardan kamusal alan olduğunu yazabilirsiniz (opsiyonel). 

c) isminizi ve hangi sınıfta olduğunuzu da yazmayı unutmayın emailde

5. Hafta Ödevleri

Geçtiğimiz hafta sizlerle sosyal bilimlerin ayrışıp kurumsallaşması ve tarih alanının bunlar arasındaki rolüne dair kısa ve kısmen eleştirel bir giriş yaptık. Asıl konumuz ise "tarih". Bu vesileyle 20.yy. ortasında Fransa'da gerçekleşen Annales atılımından bahsettik ve yerleşik anlayışa getirdiği itirazlara kısaca göz attık. Bu noktadan hareketle, şehir ve bölge plancısı adaylarının şehre baktıklarında kullanabilecekleri farklı bir kavramsal filtre tanımlamaya çalıştık.

Dörderli kişilerden oluşturduğunuz gruplarınıza bir veya birden fazla, İstanbul'daki farklı muhitlere ait, farklı zamanlarda çekilmiş fotoğraflar verildi. 

• Sizlere verilen bu fotoğrafların bulunduğu alana giderek aynı kadrajdan aynı fotoğrafları çekeceksiniz. 
• Fotoğrafı çekmeye giderken, kadrajı ararken video çekimleri, ses kayıtları yapacaksınız. Gittiğiniz yere varana kadar yaptıklarınızı, kullandığınız teknikleri belirleyecekleriniz notlar tutacaksınız. 
• Fotoğrafın çekiminden sonra, o alanın tarihine dair sözlü tarih amaçlı söyleşiler, sohbetler yaparak kayıt altına alabilirsiniz. 
• Çekilen yeni fotoğrafla, tarihsel fotoğraf arasındaki farklılıklar anahtar isimleri oluşturuyor. Mahallede gerçekleştirilmiş bir yenileme, tarihi bir ağaç, yıkılmış bir çeşme, söz konusu kentsel öğenin kesiştiği sokaklar... Yani iki resim arasındaki farklılıklar ve belirleyici noktalar (özel isimleriyle) not alınıyor. "A Cad., X çeşmesi, Y camiisi, K Bulvarı" gibi noktasal öğeler, veya "yenileme, restorasyon, turizme açılma, yeni bir ulaşım aksının oluşturulması (tramvay hattı ne zaman kurulmuş veya ne zaman iptal edilmiş vs...) gibi belirli olaylar. Bu anahtar isim ve olayları, kütüphanedeki kaynaklardan, çeşitli gazete taramalarından, bölümün arşivinden ansiklopedik düzeyde (İstanbul Ansiklopedisi...) yararlanarak, internet taramalarından ancak ince eleyip sık dokuyarak araştıracak, aynı zamanda yararlanabileceğiniz kaynakçaya dair aşağıdaki sınırlı listeyi de kullanacaksınız;
• Bu değişiklikleri, fotoğraflar ve videolarla birlikte, line.do uygulamasından yararlanarak bir zaman çizelgesi haline getireceksiniz. Elinizde bu değişikliklere dair tuttuğunuz ve atölye çalışmasında sunum olarak kullanacağınız notların hazır bulunması gerekiyor.
• Hangi ipuçlarında yola çıkarak hikayenize başladınız, fotoğrafı buldunuz. Bu bulma hikayesinin kendisini ve kullandığınız yöntemleri de not alıp bizlerle paylaşacaksınız. 
• Size verilen fotoğraflarla yetinmeyin, mümkünse başka fotoğraflar bulun.
• Aşağıda verilecek kaynakçadan doğrudan alıntılar yapmak yerine yorulamanızı ve akıl yürütmenizi destekleyici bir repertuar olarak kullanmanızı bekliyoruz. Genelde sorularınızı cevaplarını bu kaynakçada bulabileceksiniz. Elbette ek kaynakça kullanmanız gereken durumlar da olacak.
• Alan çalışmasını sadece bir günü gidip fotoğrafı bulmak olarak düşünmeyin. Aradaki haftasonunu da değerlendirin. Alanda çalışmak için zaman ayırın.

Kaynakça:

• Belge, Murat. 2012. İstanbul Gezi Rehberi. 6th ed. İstanbul: İletişim.
• Cansever, Turgut. 2008. İstanbul’u Anlamak. İstanbul: Timaş yayınları.
• Gül, Murat. 2013. Modern İstanbul’un Doğuşu Bir Kentin Dönüşümü ve Modernizasyonu. 1. ed. İstanbul: *Sel Yayıncılık.
• Yalçın, Murat. 2013. İstanbul Sokakları 101 Yazardan 100 Sokak. 7th ed. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Pérose, Jean-François. 2011. İstanbul’la Yüzleşme Denemeleri. 1st ed. İstanbul: İletişim.
• Tümertekin, Erol. 2009. İstanbul İnsan ve Mekan. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
• İslam, Tolga and David Behar. 2003. İstanbul’da “Soylulaştırma”, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.    
• Çavdar, Ayşe, and Pelin Tan, eds. 2013. İstanbul: Müstesna Şehrin İstisna Hali. 1. ed. İstanbul: *Sel Yayıncılık.
• Türkün, Asuman. 2014. Mülk, Mahal, İnsan, İstanbul’da Kentsel Dönüşüm. 1. Baskı. ed. Asuman Türkün. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Kurtuluş, Hatice. İstanbul’da Kentsel Ayrışma. ed. Hatice Kurtuluş. İstanbul: Bağlam Yayınları.
• Murat Güvenç, Oğuz Işık. 1999. Emlak Bankası 1926-1998, İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

 

4. Paket: Fizik mekanda değişim

Paket ismi: Fizik mekanda değişim: Şehirde tarihsel düzeyin gözlemlenmesi

Amaç: Önceki haftalarda daha çok yoğunlaştığımız şehrin üç boyutunu yansıtan fizik mekan dışında bir belirleyici olarak dördüncü boyut olan zamanın, yani tarihselliğin kavranması. Tarihsel değişimin şehrin fizik mekana etkisini keşfedip bunun ardındaki diğer belirleyenleri veya karşılıklı belirleyiciliği olan öğeleri (ekonomi, sosyal yapı) fark edip, betimlenebilir hale dönüştürmesi ve yorumlaması. Sonuç olarak, şehir mekanı kısmen sürekli dönüştüğü ve devindiği için, bir plancının şehre baktığında iyi kötü bu devinimi fark edecek düzeye gelmesi için bir başlangıç. Şehrin bu ana ait donuk bir üç boyuttan ibaret olmadığının kavranması.  

Günlük hayattaki gezilerimizden veya şehre dair yaptığımız çalışmalarda keşfettiğimiz "olaylar/vakalar"a dair akıl yürütmelerimiz sonucunda  kaçınılmaz olarak "Ne zaman?", "Ne kadar yeni?", "Ne kadar eski?" gibi sıradan soruları sorarız. ("Ataköy sahilinde yeni bir gökdelen yapılaşması var. Daha önce neden yoktu? Bu yeni yapılaşmanın sebebi nedir?", "Ataşehir'de kent imgesini belirleyici işaret öğelerinin AVM'lerden ibaret gibi görünüyor. Ne zamandan beridir böyle?") "Olaylar" düzeyinde varılan genel tespitlere dair yapılan akıl yürütmelerle "bağlam" düzeyine çıkılır. Bağlamların kendi aralarındaki ilişkilerin ve tarihselliklerin araştırılmasıyla yapısal düzeyde değişikliklere dair ipuçları elde edilir. Bu üç farklı düzey, 20.yy.'da Tarih alanında bir kırılma noktası olan Annales okulu tarafından, kronolojik tarih anlayışı yerine önerilen yapısal tarih anlayışının kavramsallaştırmasının oldukça kaba bir özetidir. Biz bu çalışma bağlamında, bu kavramsallaştırmanın sadece ufak bir simülasyonunu önermiş oluyoruz.

Okuma önerileri: 

Sosyal bilimlere eleştirel bir giriş olarak:

• Wallerstein, Immanuel, Calestous Juma, Evelyn Fox Keller, Jürgen Kocka, Dominique Lecourt, Valentin Y. Mudimbe, Kinhide Mushakoji, Ilya Prigogine, Peter J. Taylor, Michel-Rolph Trouillot, ve Richard Lee. 1996. Sosyal Bilimleri Açın. Metis, İstanbul.

Annales okuluna dair:

•  Burke, Peter. (2002), Fransız Tarih Devrimi: Annales Okulu, Doğu-Batı yay., Ankara.

4. Hafta ödevleri

Geçtiğimiz hafta sizlere Kevin Lynch'in kentsel tasarım kuramını, yaptığı alan araştırmalarını özetleyerek genel hatlarıyla aktarmaya çalıştık.

Bu hafta da, geçen hafta anlattığımız hattın izinden giderek bu çalışmanın bir benzerini -elbette ki çok çok mütevazı, küçük ölçekli bir halini- yapmanızı istiyoruz. Kendi yaşadığınız yeri merkez alıp, kendiniz de dahil o civarda yaşayan veya gün içinde orada bulunan kişilerle mülakatlar yaparak bir imaj haritası çıkartacaksınız. Öncelikle bir kaç soru sorarak, konuştuğunuz kişilerin o civara dair algılarını kayıt altına alın. Sonra bu ham verileri size anlattığımız kavramsal süzgeçten geçirerek kategorize edin. Konuştuğunuz kişilere ayrıca harita üzerinde anlattıklarını işaretlemelerini veya göstermelerini isteyeceksiniz. Sınır algılarını, kullandıkları yolları, karşılaştıkları nesneleri soracaksınız. 

Elde ettiğiniz haritalar ve alan notlarını bir kenarda muhafaza edeceksiniz. Bütün bu bilgileri süzerek tek bir A3 pafta haline getireceksiniz. Altlık olarak kullanacağınız, yaşadığınız yerin A3 haritası üzerine aydınger eskiz koyup, bu eskizin üzerine Kevin Lynch'in kavramsallaştırmasıyla o bölgenin imaj haritasını işleyeceksiniz. Renk kullanımı serbesttir.

Bir kaç tavsiye:

• Soru sorarken doğrudan kafanızdaki kavramsallaştırmayla sorarsanız, karşı taraf aynı kavramsallaştırmayı kullanmadığı için iletişimsizlik oluşacaktır. Bu nedenle gündelik bir konuşmanın içine yedirilmiş sorularla veri almak ve bu verileri "bilgi"ye dönüştürmek daha makul olacaktır.

• "Karşı tarafa rota çizdireceğim" heyecanıyla bir anda ellerine harita, eskiz vs... tutuşturmanızın bir manası olmayacaktır. Öncelikle kendinizi net bir şekilde tanıtmanız ve probleminizi ifade etmeniz gerekmektedir.

• Çok da iddialı bir şey istemediğimizden, ufak bir tavsiye olarak, kendi toplumsal yapınıza benzer kişilerle nispeten daha rahat bir çalışma yapabileceğinizi de unutmayın.

• Fakat unutmayın ki, yansıtacağınız kentsel imaj haritası, konuştuğunuz kişilerin toplumsal konumlarına, cinsiyetlerine, yaşlarına, kısaca farklarına göre değişiklikler gösterecektir. Dolayısıyla örneğin bütün gün orada yaşayan bir insanla, o sırada oradan geçen bir insan veya oraya sadece günün belli saaatlerinde gelen insanlar arasında farklılıklar olacaktır. Bu farklılıklara dikkat edin.

Bu çalışmaya başlarken mutlaka okumanız gereken parçayı buraya ekliyorum: https://we.tl/KYzfI0kiqQ

Hemen indirip okuyun. Okuyunca kafanızdaki sorulara daha net cevaplar bulduğunuzu göreceksiniz. Parça kitabın tamamı değildir, benim ilgili olduğunu düşündüğüm kısımlarıdır. Eğer kitabın tamamını isterseniz bana ulaşabilirsiniz.

İyi çalışmalar.

3. Paket: Şehrin Parçaları

Paket İsmi: Şehrin Parçaları: Birimler, Kategoriler ve İlişkiler.

Tartışma Soruları:

• "Soyutlama" ve "kategorizasyon" nedir, yöntemleri neler olabilir?
• Şehri oluşturan öğelere dair "soyutlamalar" neler olabilir?
• Şehir mekanını oluşturan birimleri, bu birimlerin nitel/nicel farkları ve aralarındaki ilişkileri nasıl incelemeli?
• Birimlerin fiziksel özellikleriyle, ekonomik ve toplumsal özellikleri arasındaki ilişkiler neler olabilir?
• Şehrin okunabilirliği (legibility) ve imgelenebilirliği (imageability) üzerinden ulaşılabilecek örüntüler neler olabilir?

Atölye Çalışması:

• Atölye öncesinde hazırlamanız ve sergilemeniz beklenen zihinsel krokilerle bunlara işlediğiniz kavram listeleri ve elinizdeki "soyutlama nedir?" (what is abstraction?) metni üzerinden ortak bir tartışma yaptıktan sonra kısa bir ders anlatımı olacak.
• Bu anlatımın ardından, "soyutlama" eyleminin şehir mekanında uygulanmasına dair yaygın bir örnek olarak Kevin Lynch'in "Kent İmgesi" kitabındaki kuramı anlatılacak.
• Uygulama için kısa bir giriş ve deneme örneği olarak sizlerden doğup büyüdüğünüz kentsel mekana dair eskiz niteliğinde bir imaj çalışması isteyeceğiz.

  Destek kaynaklar:

• Kevin Lynch, 2011. Kent İmgesi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• http://architectureandurbanism.blogspot.com.tr/2010/09/kevin-lynch-image-of-city-1960.html 
• https://www.behance.net/gallery/4980011/Dublin-Urban-design-case-study 
• http://www.slideshare.net/AliciaValdiviaAlexeeva/kevin-lynch-mental-maps
• http://bostonography.com/2010/kevin-lynch-the-imageable-boston/ 

3. Hafta ödevleri

04.10.2016 tarihli 3. Hafta dersinin başlangıcında getirmeniz beklenenler:

• Bir önceki haftalarda incelediğimiz "akış" temasını kavramsal olarak derinleştirmeye ve kısmen dondurulmuş ana odaklanmaya çalışacağız. Gündelik hayatınızda deneyimlediğiniz kent içi akışın, evden okula gelirken geçirdiğiniz bölümünün zihinsel bir haritasını istiyoruz. Ölçek veya matematiksel kesinlik aramıyoruz. Okula gelirken kullandığınız rotanın zihinsel bir krokisini A3 üzerine hazırlayacaksınız. Bu rota üzerinde akış esnasında yaşadığınız çağrışımları da kavramlar olarak bu krokiye not alacaksınız. Aldığınız bu notlardan yola çıkarak "soyutlama" meselesine girmek, kentin soyutlanabilirliği üzerine düşünmek istiyoruz. 

• Bu kroki ile beraber, sergilemeyeceğiniz, kısmen kişisel bir not gibi önünüzde duracak yazılı bir belge de istiyoruz. "'Soyutlama' nedir?" (What is "abstraction"?) sorusuna yanıt arayan, yaklaşık 200-250 kelimeden oluşan, mutlak akademik bir üslubun aranmadığı, geniş çerçeveli bir akıl yürütmeye giriş niteliğinde ipuçları taşıyabilecek bir içerik olması gerekiyor. Burada yer alan ipuçlarıyla beraberce bir anlatı inşa etmeye çalışacağız. 

2. Hafta Atölye Sonuç Ürünleri

Sabah grubunun ürünü

Öğlen grubunun ürünü

2. Paket: Evden Okula – Okuldan Eve

Paket İsmi: Evden Okula – Okuldan Eve: Kent Mekânındaki Örüntülerden Gündelik Mekik Dokumaların Haritalanarak Okuması

Tartışma Soruları:

• İstanbul gibi kentlerde bir yerden bir yere ulaşmak neden günümüzün önemli bir kısmını işgal eder?
• Kent içi ulaşım teknikerleri tarafından kalkışla varış arasında süresi azaltılmaya çalışılan bir kayıp zaman mı yoksa hatlar boyunca toplumsal/bireysel olarak çözümler üretmeye çalıştığımız bir meşgale mi?
• Neden iki nokta arasında tek bir ulaşım yolu yok? Günün farklı saatlerine, haftanın farklı günlerine göre bu yolları neden değiştiririz?
• Kentin içinde “trafik kilit”, “trafik düğüm”, “ kestirme yol” tabirlerini yaratan ne?
• Yolumuzu bulmakta toplumsal/bireysel olarak ürettiğimiz keşif ve çözümlerimiz kentteki kilitleri, düğümleri, kestirmeleri bir bütün içerisinde görmemizi sağlayabilir mi?
• Bu kent içi mekik dokuma hareketlerimizi kendimiz üzerinden topladığımız veriler kabul ederek nasıl işleyebiliriz? Nasıl haritalayabiliriz? Nasıl kategorilere ayırabiliriz? Nasıl sorgulayabiliriz?

Atölye Çalışması:

• İstanbul il sınırları içerisindeki ulaşım akslarını gösteren harita üzerinde atölyeyi dolduranlar olarak evden okula ve okuldan eve gidiş-geliş rotalarımızı sırayla üst üste çizeceğiz. Baştan belirleyeceğimiz farklı rota kategorilerine göre farklı renkte kalemlerle çizimleri haritaya işleyeceğiz. Kullandığımız tüm alternatif rotaları bilebildiğimiz kadarıyla çizime dâhil edeceğiz
• Ortaya çıkan yeni harita üzerinden bir üniversitenin bir kampüsünün bir dersliğini dolduranların İstanbul gibi bir şehrin üzerinde nasıl mekik dokuduğu, bu çakışan rotalar üzerinden nasıl yorumlar çıkarabileceğimizi, nasıl sorgulayabileceğimizi tartışacağız.
• Rotalarımızı algıladığımız, yorumladığımız ve sorgulamamız sonunda kategorilerine ayıracak şekilde boş A4 kâğıtlar üzerinde görsel ve yazılı formatta anlatıya dönüştürmeye çalışacağız.
•  Gündelik kent içi hareketliliğimizin mekânı anlamakta veri olarak nasıl farklı şekillerde kullanabileceğimizi tartışacağız. Rotalarımızı haritalarken nasıl algıladığımızı analize dâhil etmek gibi yöntemler kullanabileceğimiz gibi dijital ortama daha standartlaştırıp aktararak da farklı analizler üretebileceğimizi paylaşacağız.

Atölyede paylaşılacak kaynaklar:

• Foursquare check-ins show the pulse of cities, URL: https://foursquare.com/infographics/pulse
• Mapping the pulse of NYC, Tokyo, Istanbul, & London, URL: https://vimeo.com/144409527
• Foursquare check-ins show the pulse of Istanbul, URL: https://vimeo.com/75043123
• This is how we move, URL: https://vimeo.com/99614610
• Real-time activity in İstanbul, URL: http://cities.human.co/details/Turkey/%C4%B0stanbul
• The Geotaggers' World Atlas, URL: https://www.flickr.com/photos/walkingsf/sets/72157623971287575

1. Hafta Atölye Sonuç Ürünleri

Sabah grubunun ürürünü

Öğlen grubunun ürünü

2. Hafta Ödevi

27.09.2016 tarihli 2. Hafta dersinin başlangıcında getirmeniz beklenenler:

Atölye kapsamında göç hikâyeleri hafızalarda kaldığı kadarıyla haritaya işlendiğinden derinleştirilmeye açık. Ayrıca deneyimlediğimiz çalışmada harita üzerinde ailelerin fertlerinin sadece nereden nereye hareket ettikleri bulunmakta. Bu haritaya yansıtılmış göç hikâyelerinin;

• Hangi zaman aralığında? (19. y.y sonu, 20. yy. başı, 1920’ler, 1940’lar, ‘60lar, ‘90lar vb.) 
• Hangi motivasyonla? (İş aramak, eğitim, kamu görevi-tayin, zorla tahliye vb.)

şekillendiği ise hala cevapsız. Bir göç hikâyesinin yazılı ve harita üzerindeki anlatısını istatistiklerden toplanan bir göç verisinden farklılaştıracak şey bu tip kaynaklardan edinilemeyecek hikâyeleri çalışmanın içine katmak.

Ödev öncesi okuma:

Kentlerin göçlerle nasıl şekillendiğine dair (internet bağlantılarından kaynaklara erişilebilir):

• Erder, S. 2013. Nerelisin Hemşerim? (Haz: Keyder, Ç.) İstanbul Küresel ile Yerel Arasında. Metis, İstanbul. URL: http://docplayer.biz.tr/1146084-Caglar-keyder-istanbul-kuresel-ile-yerel-a-rasinda.html
• Keyder, Ç. 2013. İki Semtin Hikâyesi. (Haz: Keyder, Ç.) İstanbul Küresel ile Yerel Arasında. Metis, İstanbul. URL: http://docplayer.biz.tr/1146084-Caglar-keyder-istanbul-kuresel-ile-yerel-a-rasinda.html

Atölye çalışması kapsamında herkesin hafızasında kaldığı kadarıyla haritaya işlediği göç hikâyesinin aile fertleri ile yapılacak sözlü mülakatlarla geliştirilmesi ve geliştirilen göç hikâyesinin yazılı ve görsel olarak hazırlanması.

Ödev altlığı olarak kullanılacak belgelerin indirileceği bağlantı:

https://drive.google.com/open?id=0B0PnBGhB85QFX2swYUlod3kxbmM

Yazılı formatın sizinle paylaşılan .doc eklentili dosyada hazırlanması, 300 kelimeyi geçmemesi, 1 A4 dosya kâğıdına, tercihen 3. tekil şahıs ve İngilizce olarak yazılması, kişi isimlerinin mahlasla (bir nevi takma isim – mahremiyeti korumak için) belirtilmesi yeterlidir. Aile fertlerinin erişilebilen en eski tarihi göç hareketinden İstanbul’a varıncaya kadarki hikâyenin yerleşim isimleri-yerleşimden ayrılma tarihleri (yıl veya yıl aralığı yeterli fakat detaylı tarihi fertler için önemliyse anlatıya katılabilir)-göç sebeplerine metinde yer verecek şekilde anlatılması.

Göç hikâyelerinin nasıl bir anlatıya dönüştürülebileceğine dair yöntem amaçlı okuma önerisi:

Göçmen Dayanışma Ağı - Hikâyeler başlığı altında mülteci günceleri. Nafarat: Türkiye’den Almanya’ya yolculuk

• http://gocmendayanisma.org/2015/09/10/nafarat-turkiyeden-almanyaya-yolculuk-bolum-1-1-basmane/
• http://gocmendayanisma.org/2015/09/11/nafarat-turkiyeden-almanyaya-yolculuk-bolum-1-2-kacakcilar/
• http://gocmendayanisma.org/2015/09/12/nafarat-turkiyeden-almanyaya-yolculuk-bolum-1-3-bizim-gecis-hikayemiz/

Bu anlatılar güncel göç hareketlerini kayıt altına almakta. Yerleşimleri kat eden bu göç hareketlerinin güncel yakıcı gelişmeler sonucu yaşandığını, bir yıldan az veya biraz fazla bir sürede gerçekleştiğini, pek çoğumuzun göç hikâyelerinde bu kadar uzun mesafelerin ve bu kadar çok uğranan yerleşim yerinin belki de en az yarım yüzyıl içerisinde gerçekleştiği gözden kaçmasın. Görüşmelerinizi yazılı formata aktarırken bu farklılığı göz önünde bulundurarak öykünmekte fayda var.

Yazılı formattaki ödeviniz ders başlangıcındaki görsel formattaki sunumlarınız boyunca elinizde bulunacak, bir sonraki çalışma başlamadan önce ders evrakı olarak teslim alınacaktır.

Görsel format için öncelikle atölyede kullanılan haritanın sizinle paylaşılan .pdf eklentili dosyanın A3 boyutunun baskısını almanız, üzerine A3 boyutlu aydınger eskiz kağıdı  ve atölyedekinden farklı bireysel olarak üzerinde çalışmanız beklenmekte. A3 aydinger eskizi A3 boyutlu altlığınızın üzerinde kalacak şekilde üzerine aile fertleriniz ile yaptığınız görüşmelerde derinleştirdiğiniz göç hikâyelerinizin atölye çalışmasından feyz alarak yerleşmeler arası rotası-yerleşmelerden ayrılma tarihleri (yaklaşık tarih aralıkları)-göç sebeplerini serbest usulde görselleştirerek işlemeniz beklenmekte.

Göç hikâyelerinizi haritalamak ve görselleştirme için ilham vermesi amacıyla aşağıdaki internet bağlantılarındaki haritalara (interaktif haritaları daha detaylı) göz gezdirebilirsiniz:

• Kişilerin göç hikâyelerinin eskiz (zihin haritası) temelli haritalanması: https://blogs.brown.edu/choices/2015/12/10/refugee-stories-mapping-a-crisis/
• Kişilerin göç hikâyelerinin grafik temelli haritalanması: http://www.bbc.com/news/world-europe-34118978
• Özelleşmiş göç rotalarının grafik temelli haritalanması: http://www.independent.co.uk/news/world/europe/refugee-crisis-six-charts-that-show-where-refugees-are-coming-from-where-they-are-going-and-how-they-10482415.html
• Atölyede farklı hikâyelerimizi üst üste çakıştırmamız ile paralellik kurabilirsiniz: http://www.bbc.com/news/world-europe-24521614
• İnteraktif göç haritası: http://www.lucify.com/the-flow-towards-europe/

Görsel formattaki ödevleriniz ders başlamadan panonun olduğu ve pencerenin olmadığı yanındaki duvara asılacak, sunumları bittikten sonra ve bir sonraki çalışma başlamadan önce ders evrakı olarak teslim alınacaktır.

1. Paket: Hepimiz Göçmeniz

Paket İsmi: Hepimiz Göçmeniz: Yerleşimleri dönüştüren insan hareketlerini göç hikâyelerinin haritalanması ile okuma

Tartışma Soruları: 

• Kenti kimler var eder ya da bir kentin sakini sayılmak için ne gerekir?
• Kuşaklardır bir kentte bulunmak kentli olmanın ön şartı mıdır ya da neden büyük kentlerde (özellikle İstanbul’da) herkes birbirine nereli olduğunu sorar?
• Göçler bir kenti nasıl etkiler, kent kente göç edenleri nasıl etkiler?
• Çok kültürlülük nedir? Kentlerdeki çok kültürlüğün karmaşıklığını nasıl ele alırız? Kente göç bunun neresinde durur?

• Göçün kentin çok kültürlülüğüne katkısını istatistik toplamaktan başka hangi yollarla anlayabiliriz?
• Göç hikâyelerini başka tür bir veri olarak kullanabilir, haritalaya yansıtabilir miyiz? Kentin çok kültürlülüğünü bu şekilde okuyabilir miyiz?
• Planlama 1 atölyesini dolduranlar olarak kendi sonu İstanbul’a varan göç hikâyelerimizin bilebildiğimiz en eski tarihlere ve coğrafyalara kadar izini sürerek haritasını çıkarabilir miyiz? 

Atölye Çalışması:

• Türkiye ve yakın coğrafyasının haritası üzerinde atölyeyi dolduranlar olarak kendi ailelerimizin bilebildiğimiz en eski tarih ve coğrafyalara kadar izini sürerek sonu İstanbul’a varan kendi göç patikalarımızı sırayla üst üste çizeceğiz. 
• Ortaya çıkan yeni harita üzerinden bir üniversitenin bir kampüsünün bir dersliğini dolduranların göç hikâyelerini nasıl birlikte ele alabileceğimizi, başka yerleşmelerin planlama çalışmaları kapsamında bu yöntemin katkı ve sınırlarını tartışacağız.